Poradnik szczotkowania zębów u dzieci
Zdrowe uśmiechy pielęgnuje się w domu: poradnik dotyczący szczotkowania zębów Twojego dziecka
Dlaczego dbanie o zęby mleczne jest tak ważne?
Zęby mleczne to więcej niż „tymczasowe” uzębienie. Ułatwiają gryzienie i przeżuwanie, wspierają rozwój mowy, naprowadzają wyrzynające się zęby stałe; dzięki nim dziecko może śmiało się uśmiechać. Zaniedbanie zębów prowadzi do próchnicy, która powoduje ból, infekcje i długotrwałe schorzenia jamy ustnej.
Czy wiesz, że?
Usuwanie dotkniętych próchnicą zębów to najczęstszy zabieg wykonywany u dzieci w wieku od 5 do 9 lat.
Szczotkowanie dziecięcych zębów od samego początku pomaga rozwijać prawidłowe nawyki dotyczące higieny jamy ustnej, przenoszone z okresu dzieciństwa w dorosłość.
Utworzono wspólnie przez
Szczotkowanie zębów u dzieci
Kiedy szczotkować:
- Należy zacząć, gdy tylko pojawi się pierwszy ząb (zwykle około 6 miesięcy).
- Mycie zębów powinno odbywać się dwa razy dziennie w domu, szczególnie przed spaniem.
- Zęby należy szczotkować dziecku aż do wieku 3 lat. Później należy nadzorować dziecko podczas tej czynności aż do wieku co najmniej 7 lat.
Jak szczotkować
- Zęby należy szczotkować przez 2 minuty, nie pomijając żadnego z nich.
- Po szczotkowaniu wypluć, nie płucząc ust wodą, aby pozostała warstwa związku fluoru chroniła zęby.
- Szczotkować wszystkie powierzchnie zębów, wykonując drobne, koliste ruchy. Należy pamiętać o delikatnym wyszczotkowaniu dziąseł i przestrzeni za zębami.
Czego potrzebujemy?
Niewielka szczoteczka z miękkim lub średnim włosiem
Należy zmieniać ją co 3 miesiące lub wcześniej, jeśli włosie ulegnie uszkodzeniu.
Pasta z fluorem
- Poniżej 3 lat
niewielka porcja (ilość odpowiadająca wielkości ziarnku ryżu) pasty o stężeniu fluoru co najmniej 1000 ppm (części na milion) - 3 i więcej lat
ilość pasty odpowiadająca wielkości ziarnku grochu; zawartość fluoru w paście: 1350-1500 ppm.
Zawartość fluoru można znaleźć na opakowaniu pasty.
Cenne wskazówki
- Aby upewnić się, że dziecko będzie szczotkować zęby przez całe 2 minuty, można spróbować puścić piosenkę o myciu zębów lub użyć urządzenia pokazującego czas. Piosenki o myciu zębów można znaleźć na naszej stronie z przydatnymi linkami.
- Lusterko pomoże dziecku zobaczyć miejsca, które szczotkuje.
- Aby zachęcić dziecko, można również szczotkować zęby jego ulubionej zabawce.
- Można także myć zęby razem z dzieckiem, dając mu dobry przykład dbania o higienę.
Inne sposoby dbania o higienę jamy ustnej
Samo szczotkowanie nie wystarczy. Aby dziecko miało zdrowe zęby i dziąsła, należy dbać także o inne sprawy.
Dieta
- Ograniczyć „wolne cukry” (wszelki cukier dodawany do jedzenia lub napojów), np. te znajdujące się w ciastach, słodyczach, sosach, sokach, smoothie i niektórych jogurtach oraz płatkach śniadaniowych.
- Proponować wodę i mleko jako podstawowe napoje. Jeśli dziecko pije napoje słodzone, należy podawać je wyłącznie podczas posiłków i zadbać o ich dobre rozcieńczenie.
- Ograniczyć słodkie przekąski i napoje między posiłkami.
- Ograniczyć spożycie pokarmów wyciskanych z torebek. Jeśli dziecko je spożywa, lepiej wyciskać je na łyżkę zamiast pozwalać dziecku je ssać.
Butelki, kubki zwykłe i treningowe
- W wieku 6 miesięcy należy wprowadzić otwarty kubek lub kubek z ustnikiem zapewniającym swobodny przepływ.
- Od 12 miesięcy należy unikać butelek lub kubków treningowych, które wymagają ssania płynów.
Wizyty u dentysty
- Pierwszą wizytę u stomatologa należy umówić po pojawieniu się pierwszych zębów i przed pierwszymi urodzinami.
- Pamiętać o regularnych kontrolach – dentyści potrafią dostrzec problemy wcześniej, co pomaga zapobiec próchnicy.
- Stomatologów można poprosić o pomoc w dbaniu o higienę jamy ustnej dziecka.
Wspieranie dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi i niepełnosprawnościami (SEND)
Children with SEND, especially those with sensory needs, motor skill or communications challenges may find brushing harder. It’s important to establish a good toothbrushing routine as early as possible as it can be harder to introduce to older children. There is lots of expert advice and guidance available.
Cenne wskazówki
- Próbowanie past o różnym smaku lub szczoteczek różnych rozmiarów i faktur
- Wprowadzanie szczotkowania etapami: zaczynamy od dotykania szczoteczką warg, a następnie stopniowo używamy jej wewnątrz ust
- Szczotkowanie w różnych miejscach (np. w pokoju dziecka lub na kanapie) może sprawić, że dziecko będzie bardziej zrelaksowane
Further Learning
Useful links for The Children's Toothbrushing Guide
Helpful information and guidance to support good toothbrushing habits and healthy teeth at home.
Poradniki
Praktyczne wskazówki dla rodziców i opiekunów: „Rozpoczęcie nauki w zerówce”, „Odpieluchowanie dziecka”, „Szczotkowanie zębów u dzieci”
Early Childhood Sector
For everyone working to support parents and carers of 0-5 year olds. Discover the guides and resources tailored to you and your role.